Web Tasarım

Ziyaretçiyi Merkeze Alan Web Tasarım Süreci

İyi bir internet sitesi, onu açan kişinin aklındaki soruya kısa yoldan cevap verir. Aksaray’da yürüttüğümüz web tasarım çalışmalarında bu yüzden işe renklerden değil, sitenizi kimin ve hangi amaçla ziyaret edeceğinden başlıyoruz. Müşteri, tedarikçi ya da iş arayan biri aynı sayfada farklı bilgiler arar. Ziyaretçiyi tanımadan verilen tasarım kararları ise çoğu zaman yalnızca zevke dayanır. Örneğin bir mobilya atölyesinin sitesine gelen ev sahibi, ölçüye özel üretim yapılıp yapılmadığını merak eder. Atölyenin ürünlerini kendi vitrininde satmak isteyen bir mağaza ise toptan çalışma koşullarını arar. İş arayan bir usta da çalışma ortamı ve açık kadrolar hakkında bilgi bekler. Bu ziyaretçilerin yolunu ayırmayan bir site, hepsini yarı yolda bırakır. İlk görüşmede bu ziyaretçi gruplarını sizinle birlikte sıralıyoruz. Her grubun siteye hangi soruyla geldiğini ve sayfadan ayrılmadan önce ne yapmasını istediğinizi kısa notlara döküyoruz. Menü, sayfa listesi ve içerik planı bu notların üzerine kurulur. Böylece sitedeki her sayfanın belirli bir görevi olur. Görevi belli olmayan bir sayfa ise ya başka bir sayfayla birleştirilir ya da plandan çıkarılır.

Bu notların en önemli kısmı, ziyaretçiden beklenen adımdır. Bir sitenin işe yarayıp yaramadığını ziyaretçi sayısı tek başına anlatmaz. Kimi işletme için değerli olan bir telefon aramasıdır, kimi için yol tarifi ya da bir teklif formu. Hangisinin sizin için anlamlı olduğunu tasarımdan önce konuşuyoruz. Sitenin başarısını da yayından sonra bu adıma bakarak değerlendiriyoruz. Belirlenen adıma giden yol, her sayfada kolayca görülecek bir yerde durur. Bu yol, telefonda ekranın altında sabit duran bir arama düğmesi ya da masaüstünde üst menüdeki bir bağlantı olabilir. Ziyaretçi, sayfanın neresinde olursa olsun bu yolu aramak zorunda kalmamalıdır. Aynı çağrıyı her paragrafın sonunda tekrarlamak ise okuru yorar ve inandırıcılığı azaltır. Birden fazla hedef varsa aralarında bir öncelik sırası belirliyoruz. Ana sayfada her seçeneği aynı büyüklükte öne çıkarmak, hiçbirini öne çıkarmamakla aynı sonucu verir. Asıl hedef belirgin kalır, ikincil seçenekler daha sade bir görünümle sunulur. Örneğin teklif formu büyük bir düğmeyle öne çıkarken e-bülten kaydı sayfanın alt kısmında sessizce yer alabilir. Ziyaretçiyi tanımak, görsel dili belirlerken de yol gösterir.

Sayfayı açan kişi, tek satır okumadan önce onun genel havasından bir izlenim edinir. Ağır sanayiye parça üreten bir firmayla bir çocuk oyun evinin aynı renk ve yazı düzenini paylaşması beklenmez. Web tasarım sürecinde bu havayı, işletmenizin kendini nasıl anlattığına ve ziyaretçinin ne beklediğine göre kuruyoruz. Logonuz, tabelanız ya da basılı tanıtım malzemeleriniz varsa bunlar başlangıç noktamız olur. Renklerin ekranda doğru tonda görünmesi için dosyalarınızı inceliyor, gerekirse ekrana uyarlıyoruz. Elinizde hazır bir görünüm yoksa sade ve sonradan genişletilebilir bir renk düzeni öneriyoruz. Seçilen renkleri ve yazı tiplerini kısa bir notta topluyoruz; sonradan eklenecek sayfalar da böylece aynı çizgide kalır. Göze hoş gelen her ayrıntı sayfaya eklenmez. Hareketli geçişler, büyük arka plan videoları ve kayan yazılar dikkati dağıtabilir, sayfayı da ağırlaştırabilir. Bir süsün yerinde olup olmadığını, ziyaretçinin işini kolaylaştırıp kolaylaştırmadığına bakarak değerlendiriyoruz. Ürünü farklı açılardan gösteren bir fotoğraf geçişi ise yerini hak edebilir. Görsel dil böylece gösterişe değil, sayfaların rahat okunmasına hizmet eder.

Kolay Okunan Sayfa Düzeni ve İçerik Planı

Rahat okunan bir sayfa, doğru seçilmiş bir yazı tipiyle başlar. Türkçe karakterleri eksiksiz destekleyen ve ekranda net duran yazı ailelerini tercih ediyoruz. Yazı boyutunu telefonda yakınlaştırma gerektirmeyecek ölçüde belirliyoruz. Başlıklarla gövde metni arasındaki boyut farkı da sayfanın düzenini ilk bakışta anlatır. Satır aralığını sıkışık bırakmamak, uzun metinlerin yorulmadan takip edilmesini sağlar. Açık gri zemin üzerine açık gri yazı şık görünebilir, ama güneş altında telefondan zor okunur. Metinle arka plan arasında yeterli karşıtlık bırakıyor, önemli düğmeleri renk kadar biçimiyle de belirgin kılıyoruz. Renkleri ayırt etmekte zorlanan kullanıcılar da böylece yolunu bulur. Metin içindeki bağlantıların fark edilmesi için yalnızca renge güvenmiyor, altı çizili ya da belirgin bir görünüm kullanıyoruz. Boşluk da web tasarım dilinin bir parçasıdır. Bölümler arasında yeterli alan bırakıldığında göz, bir konudan ötekine geçildiğini kendiliğinden fark eder. Telefonda birbirine fazla yakın duran bağlantılar ise yanlış dokunuşlara yol açar. Her köşeyi doldurma isteği sayfayı kalabalık bir ilan panosuna çevirir. Sade bir düzen, içeriğin kendisini öne çıkarır. Bu düzenin içini dolduracak metinler de en az görünüm kadar önemlidir.

Tasarımı hazırlayıp metni sonradan kutulara yerleştirmek, çoğu zaman ya taşan ya da boş kalan alanlar doğurur. Bu nedenle web tasarım aşamasında sayfa düzenini gerçek içerik taslağıyla birlikte kuruyoruz. Taslaklarda örnek yazı yerine gerçek başlıklar ve cümleler kullanmak, sonradan çıkacak sürprizleri azaltır. Hangi bölümde ne anlatılacağı netleşmeden görsel ayrıntılara geçmiyoruz. Hizmetlerinizi anlatan metinleri isterseniz sizinle yapacağımız görüşmelere dayanarak biz yazıyoruz. Teknik terimleri müşterinizin anlayacağı dile çeviriyor, yaptığınız işi abartmadan ama eksik de bırakmadan aktarıyoruz. Elinizdeki eski broşürler ve sık gelen müşteri soruları bu metinlerin ham maddesidir. Dil samimi ama ölçülü kalır. Her metin, yayından önce sizin onayınızdan geçer. Sayfa sayısını anlatılacak konunun genişliği belirler. Beş farklı hizmeti tek bir uzun sayfaya sığdırmak da, küçük bir işletme için onlarca boş sayfa açmak da okuru yorar. Aradaki dengeyi içerik planını çıkarırken birlikte buluyoruz. Kendi sayfasını hak eden her hizmet, ziyaretçinin o konudaki sorularını tek yerde cevaplar. Birbirine çok yakın konular ise tek sayfada, açık ara başlıklarla anlatılabilir.

İnternette okurların çoğu satır satır okumaz, başlıklar arasında göz gezdirir. Bu alışkanlığa uygun olarak paragrafları kısa tutuyor, her ara başlığın, altındaki bölümün özünü söylemesine dikkat ediyoruz. Satır genişliğini de gözü yormayacak ölçüde sınırlıyoruz. Geniş ekranda sayfanın bir ucundan öbür ucuna uzanan satırlar, okurun yerini kaybetmesine yol açar. Önemli bilgiyi paragrafın sonuna saklamak yerine başa alıyoruz. Çalışma saatleri, hizmet verilen bölge ya da randevu gerekip gerekmediği, sayfayı açan kişinin ilk aradığı ayrıntılardır. Bu bilgiler görselin içine gömülmez, metin olarak yazılır. Böylece hem arama motorları hem de ekran okuyucu kullanan ziyaretçiler onlara ulaşabilir. Telefon numarası da tek dokunuşla arama başlatacak biçimde eklenir. Düğmelerin üzerindeki kelimeler de içeriğin parçasıdır. Yalnızca “Gönder” yazan bir düğme yerine, basıldığında ne olacağını anlatan bir ifade seçiyoruz. “Teklif isteyin” ya da “Yol tarifi alın” gibi açık bir çağrı, ziyaretçiyi tereddütte bırakmaz. Form alanlarının başlıkları ve hata mesajları da aynı sade dille yazılır. Açık bir dil, ziyaretçinin size duyacağı güvenin de ilk adımıdır.

Güven Veren Bilgiler ve Hızlı Açılan Sayfalar

Ziyaretçi, sizinle iletişime geçmeden önce karşısında gerçek bir işletme olduğundan emin olmak ister. Açık adres, harita konumu, sabit telefon ve ticari unvan bu güveni destekler. Bu bilgilere her sayfadan kolayca ulaşılabilmesine özen gösteriyoruz. Genellikle sayfanın alt kısmında sabit bir alan ve ayrıntılı bir iletişim sayfası bu işi görür. Tamamladığınız işlerden örnekler, sahip olduğunuz belgeler ve birlikte çalıştığınız markalar da güven oluşturur. Bunları abartmadan ve doğrulanabilir biçimde sunuyoruz. Gerçek bir müşteri yorumu, süslü bir tanıtım cümlesinden daha inandırıcıdır. Örnek işlerin yanına kısa bir açıklama eklemek, ziyaretçinin kendi ihtiyacına benzer bir işi tanımasını kolaylaştırır. Güncelliğini yitirmiş bilgi de güveni zedeler. Geçen yıldan kalan bir duyuru ya da değişmiş bir telefon numarası, işletmenin sitesiyle ilgilenmediği izlenimini verir.

Bu yüzden sık değişen bilgileri, panelden kolayca güncellenebilen alanlara yerleştiriyoruz. Bayram tatili gibi geçici kapanışları duyurmak için ayrı bir alan da planlıyoruz. Güveni etkileyen bir başka ayrıntı ise sayfanın ne kadar çabuk açıldığıdır. Sayfa geç açıldığında ziyaretçi çoğu zaman beklemek yerine geri döner. Bu yüzden gereksiz eklentilerden kaçınıyor, görselleri gösterilecekleri boyuta göre hazırlıyor ve sayfaları sade bir yapıyla kuruyoruz. Fotoğrafları yeni nesil dosya biçimlerinde sunmak da yükü hafifletir. Hızı yalnızca ofisteki bağlantıyla değil, mobil veri koşullarında da ölçüyoruz. Yavaş bir sayfa, ne kadar özenle hazırlanmış olursa olsun ziyaretçide özensizlik hissi uyandırır.

Teknik güvenlik de ziyaretçinin duyduğu güveni doğrudan etkiler. Tarayıcının adres çubuğunda beliren bir uyarı, ziyaretçiyi formu doldurmadan uzaklaştırabilir. Güvenli bağlantı sertifikası, güncel tutulan bileşenler ve düzenli yedekler bu yüzden her web tasarım projesinde altyapının temelidir. Yönetim paneline güçlü parolalar ve gerekirse iki adımlı giriş tanımlıyoruz. Yedeklerin gerçekten geri yüklenebildiğini de yayından önce deniyoruz. Kişisel veri toplayan formlar ve ziyaretçi ölçümü yapan araçlar, aydınlatma metni ve çerez bildirimi gibi yasal gereklilikler doğurur. Bu metinlerin içeriğini hukuk danışmanınızla netleştirmeniz gerekebilir. Biz de onların sitede doğru yerde ve okunur biçimde durmasını sağlıyoruz. Formun yanındaki kısa bir açıklama, bilgilerin ne amaçla istendiğini ziyaretçiye baştan anlatır.

Yayın Öncesi Denemeler ve Düzenli Bakım

Güven veren bilgilerin ve hızlı açılan sayfaların gerçekten işe yaradığını, yayından önce yapılan denemeler gösterir. Ziyaretçilerinizin önemli bir kısmı sitenize telefondan ulaşır. Bu yüzden sayfaları farklı boyutlardaki telefonlarda, tabletlerde ve yaygın tarayıcılarda tek tek açıp kontrol ediyoruz. Katlanan menüler, geniş tablolar ve açılır pencereler en sık sorun çıkaran parçalardır. İletişim formunu hem doğru hem de eksik bilgilerle deniyoruz. Boş bırakılan bir alanda ya da hatalı yazılmış bir e-posta adresinde ziyaretçiye ne söylendiği, formun gerçekten kullanılabilir olup olmadığını gösterir. Gönderilen mesajların size ulaştığını da ayrıca doğruluyoruz. Otomatik gelen istenmeyen mesajları süzen bir önlem de formun düzenli çalışmasına yardım eder. Klavyeyle gezinme, görsellerin alternatif metinleri ve büyütülen yazıların bozulmaması gibi erişilebilirlik ayrıntılarını da bu turda gözden geçiriyoruz. Bu kontroller, görme ya da hareket güçlüğü yaşayan ziyaretçilerin de sitenizi rahatça kullanmasına yardım eder. Erişilebilir bir sayfa, çoğu zaman herkes için daha anlaşılır olur. Görseller için yazılan kısa açıklamalar, arama motorlarına da içerik hakkında bilgi verir.

Bütün bu kontroller, yalnızca sizin erişebildiğiniz kapalı bir deneme ortamında yürütülür; mevcut siteniz o sırada yayında kalır. Deneme adresini siz de kendi telefonunuzdan ve bilgisayarınızdan açıp inceleyebilirsiniz. Ekibinizden gelen notları tek bir listede topluyoruz. Hangi notun nasıl ele alındığını da bu liste üzerinden gösteriyoruz. İçerikler yerleştirilip notlar kapandığında siteyi sizinle birlikte son kez gözden geçiriyoruz. Yayına geçiş, ancak sizin onayınızla yapılır. Aksaray’daki işletmelerle çalışırken yayın gününü, işinizin görece sakin olduğu bir zamana denk getirmeye özen gösteriyoruz. Yayın günü bütün sayfaları ve formları canlı adres üzerinde bir kez daha kontrol ediyoruz. Yeni site eski bir sitenin yerini alıyorsa, eski sayfa adreslerini de unutmuyoruz. Bu adresler arama sonuçlarında, paylaşılmış mesajlarda ya da basılı broşürlerde yaşamaya devam eder. Her birini yeni sitedeki karşılığına yönlendiriyoruz. Böylece eski bir bağlantıyla gelen ziyaretçi hata sayfasıyla karşılaşmaz ve arama motorlarındaki birikim de korunur.

Teslim sırasında yönetim panelinin temel kullanımını ekibinizle adım adım gözden geçiriyoruz. Yeni bir sayfa eklemek, fotoğraf değiştirmek ya da duyuru yayımlamak gibi işlemleri örnek bir içerik üzerinde birlikte deniyoruz. Böylece küçük değişiklikler için kimseyi beklemeniz gerekmez. Sık kullanılan adımları anlatan kısa bir not da elinizin altında kalır. Tema ve eklenti güncellemeleri, güvenlik taramaları ve yedek kontrolleri bakımın parçasıdır. Bu işleri kimin üstleneceği ve ne sıklıkla yapılacağı, çalışmaya başlamadan önce anlaşmamızda yer alır. Böylece yayından sonraki sorumluluklar belirsiz kalmaz. Güncellemeleri önce deneme ortamında uygulamak, canlı sitede beklenmedik bir bozulma yaşanma riskini azaltır. Hangi sayfaların ilgi gördüğünü ve ziyaretçilerin nerede ayrıldığını gösteren ölçüm araçlarını da kuruyoruz. Bu veriler, bir sonraki güncellemenin nereden başlayacağını gösterir. İyi bir web tasarım çalışması yayın gününde tamamlanmış sayılmaz; ziyaretçilerin davranışına göre küçük adımlarla gelişir. Siteniz böylece tahminle değil, gözleme dayanarak olgunlaşır.

Web Tasarım Hakkında Sık Sorulan Sorular

Hazır tema, başka sitelerde de kullanılan bir düzenin sizin içeriğinizle doldurulmasıdır. Özel tasarımda ise sayfa yapısı ve görünüm, işletmenizin ihtiyaçlarına göre sıfırdan planlanır. Hangisinin uygun olduğu; bütçenize, içeriğinizin kapsamına ve ileride eklenecek bölümlere göre değişir.

Her iki kaydın da işletmeniz adına yapılmasını öneriyoruz. Böylece erişim bilgileri sizde kalır; ileride farklı bir ekiple çalışmaya karar verirseniz sitenizi dilediğiniz yere taşıyabilirsiniz. Kullandığınız bir alan adı varsa yeni site aynı adres üzerinde yayına alınabilir.

Başlıca belirleyiciler sayfa sayısı, tasarımın ne ölçüde işletmenize özel kurgulandığı ve içeriklerin kimin tarafından hazırlanacağıdır. Birden fazla dil, çevrim içi ödeme ya da üye girişi gibi ek işlevler de işi büyütür. Her kalemi ayrı gösteren bir teklifle hangi bölüme ne kadar emek gittiğini görebilirsiniz.

Evet. Metin, fotoğraf ve duyuru gibi sık değişen içerikleri yönetim panelinden kendiniz düzenleyebilirsiniz. Sayfa düzeninin bozulmaması için tasarım ayarları ayrı tutulur. Yeni bir bölüm eklemek gibi daha kapsamlı değişiklikleri ise birlikte planlıyoruz.

Bu, mevcut sitenin altyapısına ve içeriğin ne kadar güncel olduğuna bağlıdır. Altyapı sağlamsa ve sorun yalnızca görünümdeyse yenileme yeterli olabilir. Güncellenemeyen eski bir sistem söz konusuysa baştan kurmak uzun vadede daha az zahmet çıkarır. Kararı sitenizi inceledikten sonra birlikte veriyoruz.

Sizden beklenen asıl katkı, işinizle ilgili bilgileri paylaşmanız ve hazırlanan taslakları zamanında değerlendirmenizdir. Logo, fotoğraflar ve varsa eski tanıtım metinleri işe başlarken yol gösterir. Ekibinizde geri bildirimleri toplayacak bir kişinin belirlenmesi de süreci kolaylaştırır. Eksik kalan içerikleri birlikte tamamlıyoruz.